آداب و رسوم ازدواج در طوایف عرب خوزستان

آداب ازدواج در طوایف عرب خوزستان

در فرهنگ مردم عرب خوزستان، خانواده پسر پس از انجام تحقیقات لازم و همچنین اطلاع از عدم وجود اصطلاحا “ناهی” یا معترض به خواستگاری دختر می‌روند.

میان ِطوایف ِ عربِ شوش، در نخستین گام مادر و خواهر پسر، موضوع را با والدین دختر در میان می گذارند که در صورت توافق،” مشایه” یا خواستگاری انجام میشود. با اعلام توافق نهایی مهریه یا gey تعیین می شود. gey به پولی گفته میشود که خانواده  پسر به پدر عروس می دهند تا با توجه به استطاعت مالی‌اش و اضافه کردن مبلغِ دیگری به آن برای دخترش جهیزیه بخرد. 2 الی 3 روز پس از خواستگاری، خانواده پسر مقداری البسه و لوازم مقدماتی مانند بشت(عبا)، حنا، شانه، کیسه حمام، آیینه و عطر و … برای دختر می آورند. همچنین یک حلقه نامزدی که اصطلاحا به آن “نیشان الخطوبه” (علامت نامزدی)، می گویند برای دختر آورده میشود.

در برخی مناطق، قبلا خانواده داماد به جای مهریه، دختری از خانواده خود را به عقد ازدواج یکی از پسران طایفه عروس در می آوردند. این دو دختر صدایق (SEDAYEGH) نام می‌گرفتند.
در روستاهای بررسی شده اطراف آبادان، چنانچه پاسخ به پیشنهاد خواستگاری از طرف خانواده دختر مثبت باشد، مادر دختر به مادر پسر می‌گوید: “کامکم مفروشه” یعنی جایتان آماده و مفروش است که این جمله نشانه پاسخ مثبت می‌باشد.

زنان خانواده پسر، در زمان خواستگاری با دختر مورد نظر گفتگو می‌کنند و اطلاعاتی از وضعیت جسمانی و خانه‌داری او کسب می‌کنند. در شادگان، یکی از نشانه های مهارت دختر در امر خانه داری، قطر نانی است که می‌پزد و هرچه این قطر بیشتر باشد، نشان از مهارت بیشتر او دارد.
یک شب قبل از عروسی شب حنابندان، یا “لیله الحنا” است. داماد و عروس را جداگانه در خانه‌های خود حنا می‌بندند.

معمولا یک یا دو روز قبل از مراسم عقد، عروس را به “هفه” یا “اصلاح” می‌برند. جاری شدن عقد معمولا در محضر انجام میشود. پس از عقد، عروس و داماد تا سه روز حق نداشتند بیرون روند که البته امروزه این رسم کمرنگ‌تر شده است.

در شوش رسم است که خواهر ، مادر یا مادر بزرگ عروس همراه عروس به خانه داماد می‌روند و با خود حلوا و گوسفندی نیز می‌برند. در شادگان، هنگامی که عروس به سمت خانه داماد آورده می‌شود، زنی که به او اصطلاحا، “زافوفه” می‌گویند، عروس را تا خانه داماد همراهی می نماید. زافوفه کسی است که سرد و گرم روزگار را چشیده است.

در بسیاری از مناطق تیراندازی هنگام ورود عروس به خانه داماد نیز مرسوم است. رقص دسته جمعی “یزله” که با پایکوبی و شادمانی همراه است، از رقص‌های رایج عربی در هنگام ورود عروس به منزل داماد است. در رسمی دیگر هنگام ورود عروس به منزل داماد، او از پشت بام برایش شیرینی و پول می انداخت.

در شادگان، از مناطق ِ عرب نشین خوزستان، هنگام ورودِ عروس به منزلِ داماد، بره ای به فرا خور حال خانواده داماد، به پای او قربانی می شود که اصطلاحا به آن “فدیه” میگویند. معمولا از عروس و داماد می خواهند دل بره را مشترکا با هم میل نمایند. قدما معتقدند این کار باعث خواهد شد عروس و داماد با هم یک دل و همراز باشند.

میان قوم عرب نوعی ازدواج  مرسوم است که  بر اساس سنت نذر صورت میگیرد.بدین معنی که والدین دختر ، او را نذر یکی از خانواده های سادات می کنند. در صورتی که نذر آنها پذیرفته شود، دختر را به او می دادند که البته  سیدها در بیشتر اوقات، از خود دختران هم نظر میخواستند و اگر آنها راضی به ازدواج می‌شدند، وی به عقد پسر مورد نظر در می‌آمد.

نی همبون از سازهای کمابیش رایج در عروسیهای قوم عرب است که البته بیشتر اقوام خوزستان از آن در مراسم عروسی استفاده میکنند. امروزه از سازهای مدرن مانند ارگ درمراسم عقد وعروسی استفاده بیشتری می‌شود

(سازمان میراث فرهنگی و گردشگری وصنایع دستی)

, ,
نوشتهٔ پیشین
آداب ازدواج در ایل بختیاری
نوشتهٔ بعدی
راهنمای انتخاب کارت عروسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست